• “DOĞU KARADENİZ KUŞLARI” KİTAP OLDU
  • KAÇKAR DAĞLARI MİLLİ PARKI TANITIM FİLMİ
  • EFSANE TÜRKÜ HAYDE’Yİ “DOĞA İÇİN ÇAL”DILAR
  • KARADENİZ’İN EN İYİ 10 TARİHİ YERİ

logo

DOĞU KARADENİZ’E HAYAT VEREN MUĞLALI

Başta Rize olmak üzere Doğu Karadeniz’in en önemli geçim kaynağı olan çayı bölgeye kazandıran Muğlalı Zihni Derin’in aramızdan ayrılışının 49.yılı


ZİHNİDERİN1Bugün Rize’de ve Doğu Karadeniz’de çay yetişiyorsa onun sayesindedir. Zihni Derin’den bahsediyoruz. Aslen Muğlalı olan ve Rize’de görev yaparken yaptığı çalışmalarla bölgede çay yetiştiriciliğini başlatan Zihni Derin sayesinde, bölge ekonomik anlamda büyük kazanç sağladı.

Patikaa.com olarak Karadeniz’in olmazsa olmazlarından olan çayı bölgemize kazandıran Zihni Derin’i ölümünün 49.yılında rahmetle ve saygıyla anıyoruz.

İşte Zihni Derin’in Çay Serüveni

Zihni Derin, Ankara’da 1921 Nisanında ülkenin ekonomik ve sosyal sorunlarını görüşmek amacıyla bakanlık temsilciliklerinin katıldığı bir komisyonda İktisat Bakanlığı’nın temsilcisi olarak yer aldı.Rus Devrimi’nden sonra Batum sınırının kapatılması ile işsizliğin ve güvenlik sorunlarının arttığı Doğu Karadeniz’de halka yeni iş imkânları yaratmak için inceleme yapmakla görevlendirildi. Halkalı Yüksek Ziraat Mektebi öğretmenlerinden Ali Rıza Bey’in 1917’de Batum’da yaptığı inceleme sonucu yazdığı raporu okudu. Raporda, çayın Rize dolaylarında yetiştirilmesinin mümkün olduğu, sebepleri ile birlikte ifade edilmişti. Zihni Derin, Ali Rıza beyin raporunu Rize’deki komisyona okudu, uygulamayı başlatmak üzere bir fidanlık kurulması kararlaştırıldı.

1923 yılında çay ve narenciye fidanlığı kurmak üzere Rize’ye gönderilen Zihni Bey, hazineye ait Garal Tepesi’ndeki 15 dekarlık arazide çalışmalarına başladı. Bölgede bazı meraklıların Batum’dan getirip süs bitkisi olarak diktikleri çay fidanlarının gayet iyi geliştiğini görmüştü; 1924’te Batum’u ziyaret ederek Ruslar tarafından kurulmuş olan çay bahçelerini, çay fabrikasını ve Astropikal Bitkiler Araştırma İstasyonu’nu inceledi. Beraberinde getirdiği çay tohumu, ve fidanları, narenciye ve bazı meyve çeşitleri, bambu rizomları fidanlığa dikti. Bölgenin iklim ve bölge yapısının çay yetiştirmeye uygun olduğu görüşüne vardı. Batum’dan fidan getirip halka dağıtma girişiminde bulundu ancak yeterli ilgi görmeyen bu ilk girişim başarısız oldu.

Ankara’daki görevinin başına dönen Zihni Derin, bu konu ile ilgili bir yasa teklifi hazırladı ve tasarı, o dönemin Rize Mebuslarının desteğiyle 6 Şubat 1924 tarih ve 407 sayıyla kanunlaştı. Kanun, Rize Vilayeti ile Borçka Kazasında; Fındık, Portakal, Limon, Mandalina, Çay Yetiştirilmesi Hakkındaki Kanun adıyla yürürlüğe girdi.

Çıkartılan kanunun yetersiz kalması ve bölge halkının çay yetiştirme konusunda bilgisizliği nedeniyle çalışmalar başarısız olup çay tarımı çalışmaları ertelenince Zihni Bey öğretmenlik mesleğine döndü. İstanbul’da çeşitli okullarda öğretmenlik yaptı. 1930’dan itibaren öğretmenliğe Ankara’da devam etti.

Çay tarımının ülkede yeniden gündeme gelmesi üzerine 1936’da Trakya’da İkinci Umumi Müfettişlik Ziraat Müşavirliğine, 1937’de Tarım Bakanlığı Baş müşavirliğine atandı.

1938’de Rize ve çevresinde kurulacak Ziraî Teşkilat’ta çay organizatörü unvanı çay üretiminin yaygınlaşması için yoğun olarak çalıştı. 1945 yılında yaş haddi nedeniyle emekli olduktan sonra da Tarım Bakanlığı’nda organizatör olarak görev yapmaya devam etti. Ayrıca 1964 yılında Rize’de yapılan “Çayın 40. Yılı” törenlerine onur konuğu olarak çağrıldı.

1880 yılında Muğla’da doğan Zihni Derin, 25 Ağustos 1965’te Ankara’da hayatını kaybetti.

Share
#

SENDE YORUM YAZ

5+5 = ?