• KAÇKAR DAĞLARI MİLLİ PARKI TANITIM FİLMİ
  • EFSANE TÜRKÜ HAYDE’Yİ “DOĞA İÇİN ÇAL”DILAR
  • KARADENİZ’İN EN İYİ 10 TARİHİ YERİ
  • KARADENİZ’İ BİR DE BÖYLE İZLEYİN

logo

KEŞAN VE PEŞTEMAL ŞEHİRLEŞMEYE DİRENİYOR

Birkaç yıl öncesine kadar hemen hemen her Trabzon Köylü kadınlarının başında gördüğümüz keşan (bazı yerlerde çeşan denilir) artık kullanım sıklığını yitirdi.


keşen&peştemal2Çarşıda, pazarda, düğünlerde çokça revaçta olan bu giysiyi, kadınlar başlarına örterlerdi. Bölgemizi simgeleyen kırmızı, sarı, siyah çizgili örtü nedendir bilinmez yavaş yavaş kullanımı azaldı. Yine bir başka geleneksel giysi olarak peştamalı örnek gösterebiliriz. Annelerimizin ot biçerken, çay toplarken, bahçe ile uğraşırken üzerinin kirlenmemesi için kullandığı peştamal… Daha geriye gidersek küçüklüğümde büyükannemin beline sardığı bu örtüyü düğüne giderken giydiğini hatırlıyorum. Yepyeni olanlar düğünlere yakışırdı ya da pazara inildiğinde üzerinde mutlaka olması gereken aksesuardı keşan ve peştamal. Mor ve siyah renk olan peştamal, bele sıkıca sarılır ve arkadan bağlanır. Ancak Çayeli’ne gittiğiniz vakit, en azından en kalabalık gün olan çarşamba günü ki o gün pazar kurulur ve birçok insan alışverişe gider, meydana baktığınızda en fazla kaç tane hanımın üzerinde bu giysileri görebilirsiniz? Peki, anneleriniz en son ne zaman onları giyerken özel bir yere gittiğini gördünüz?

keşen&peştemal3Evet, dünya değişiyor, teknoloji günden güne ilerliyor. Günlerce beklenilen mektupların yerini e-postalar alıyor. Telefonun bağlanması için hat alınan ve belki kardeşinizin, annenizin, bacınızın, akrabanızın; belki dostunuzun, nişanlınızın, eşinizin sesini duyabilmek için saatlerce bekliyordunuz. Bugünse birçok insan elindeki cep telefonlarını kullanarak her zaman sevdikleriyle iletişim halinde. Bunun yanı sıra gün be gün farklı özellikte ve teknoloji de telefonlar çıkıyor. Artık uzakta olanların o kadar da uzak olmadığını fark ediyor insanlar. Her gün bir üst model beyaz eşya, bilgisayar, televizyon vesaire araçlar çıkıyor. Elbette ki bütün bunlar insan hayatını kolaylaştırmak açısından son derece kritik gelişmeler. Ancak müthiş bir tüketim çılgınlığının içine giren toplumumuz (tıpkı birçok toplum gibi), popüler olanın izini sürüyor. Aynı markalar giyip aynı pizzacıda ve hamburgercide yemek yiyip, aynı markaları üzerlerine giyiyorlar. Şimdi diyeceksiniz ki bütün bunların bizim keşan ve peştamal ile ne alakası var. Değişen sadece teknoloji değil aslında! Aynı zamanda toplum da değişiyor. Bir çeşit neden-sonuç ilişkisi kurulabilir bu iki unsur arasında. Değişen toplum artık farklı arayışlar içersinde. Tüm dünyada baskın olan kültür ne yazık ki bizim oralara kadar kadar geldi. Dünyadaki standartlaşma, aynı olma, aynı şeyi yapma, aynı görünme vs. vs… yöresel olan yerini, popüler olana bıraktı. Yani bizim keşan ve peştamalımız unutulmaya yüz tuttu.

keşen&peştemal4Bütün bunlara nazaran hala yöresel kültürümüzü unutturmayan birileri var. Tam olarak eskisi gibi olmasa da, bu giysiler yine yakın bir zaman içinde kullanılmaya başladı. Ancak değişen toplumun değişen isteklerine paralel olarak bir kullanım çeşidi bu! Keşan ve peştamallar artık başörtüsü ve bel dolaylığından evlerimize taşındı. Yani giysi unsuru olarak kullanılan bu iki yöresel kıyafet artık dekorasyon için kullanılmaya başlandı. Birçok evde görebileceğiniz masa örtüleri, peçeteler, koltuk şalları artık keşan ve peştamal kumaşlarından yapılır oldu. Bu şekilde otantik bir havaya bürünen salonlarda mistik bir hava esmeye başladı. Bunun yanı sıra Keşan ve peştamal gömlek, etek gibi tekstil ürünlerinin de kumaşları olmaya başladılar. Eskiler resimlerde yaşasa da geleneğimizi farklı formlarda yaşatmak, tekdüzeleşmek ya da standartlaşmak dediğimiz, bu kültürleri emip tek kültürü bize dayatan bu canavardan az da olsa korunmanın küçük bir yolu belki de…

Kaynak: Cevriye Kibar – koprubasi.tv

Share
#

SENDE YORUM YAZ

5+7 = ?